Samenwerken aan een groene toekomst

Het einde van het fossiele tijdperk nadert. Hoe kunnen wij op duurzame wijze in onze energiebehoefte voorzien? Windpark Lingewaard. Groene stroom uit eigen gemeente.

Achtergrond

Het einde van het fossiele tijdperk nadert. Het gas in Groningen is bijna op. Schaliegasprojecten willen we niet. Het gas uit Rusland evenmin. De kolencentrale in Nijmegen zal komend jaar worden gesloten. En de kerncentrale in Dodewaard is sinds 1997 buiten gebruik. Hoe kunnen wij op duurzame wijze in onze energiebehoefte voorzien?

Windpark Lingewaard is een windpark in ontwikkeling. Wij hebben als doelstelling om de inwoners van de gemeente van duurzame, eerlijke en groene stroom te voorzien. Dit willen wij bereiken door vijf windturbines te realiseren langs de nog door te trekken A15 en Betuweroute. Het windpark zal voor meer dan 30.000 mensen duurzame energie opwekken. Dat is bijna tweederde van alle inwoners van gemeente Lingewaard.

Het windpark zal bestaan uit de modernste en technologisch meest vooraanstaande windturbines van dit moment. De windturbines worden geleverd door een gerenommeerde fabrikant. Deze windturbines kenmerken zich door een hoge elektriciteitsproductie, hoge efficiëntie, lage (maatschappelijke) kosten en een laag geluidsniveau.

Naar verwachting kan omstreeks 2017 worden begonnen met de bouw waarna jaarlijks 22.000 ton CO2 uitstoot vermeden kan worden.

Waarom Windpark Lingewaard?

De voornaamste reden voor de realisatie van Windpark Lingewaard ligt in het feit dat onze energievoorziening moet verduurzamen. Zie hieronder 10 redenen waarom

Wanneer windenergie een thema is, gaan mensen altijd op zoek naar alternatieven. Kunnen we die groene stroom niet met zon opwekken of met kleine windturbines of met windenergie op zee? Het antwoord op deze vraag is: dat kan niet. Onze energiebehoefte is simpelweg te groot om zonder windenergie op land toe te kunnen. Wanneer we op alle daken zonnecellen zouden leggen, dan nog kunnen we maar voor 10 procent in onze energiebehoefte voorzien. Om één grote windturbine te vervangen, zijn tenminste 10.000 kleine windturbines nodig. Wind op zee is vier maal zo duur als op land. En biomassaprojecten zijn complex en risicovol om te realiseren. Daarom is het biomassaproject Bergerden nog steeds niet gerealiseerd. Er zijn dus gewoon onvoldoende alternatieven. We hebben windenergie op land nodig.

Naast vervuiling en afhankelijkheid van het buitenland, zijn er allerlei ongewenste effecten door opwekking van elektriciteit op conventionele wijze. Een aantal voorbeelden zijn: aardbevingen (denk aan Groningen), mijnongevallen (denk aan Turkije), oorlogen (denk aan Irak), kernongevallen (denk aan Fukushima en Tsjernobyl) enzovoorts. Ondanks mooie beloften uit het verleden worden deze effecten niet minder. Hoe schaarser de grondstoffen zijn, hoe meer negatieve effecten er zijn.

20 jaar geleden behoorde Nederland samen met Denemarken en Duitsland tot de top in de wereld als het ging om windturbineproductie. Door slecht beleid en ongunstige marktcondities is deze positie helaas verloren gegaan. In Denemarken en Duitsland werken ondertussen meer dan honderdduizend mensen in de windsectorbranch. Windparken die in Nederland gerealiseerd worden, moeten hier ook worden onderhouden. Dat gebeurt door Nederlanders. Zo staat er in Gelderland in Arnhem en in Barneveld kantoren van turbinefabrikanten.

Er zijn ook nadelen aan windenergie. De nadelen van windenergie beperken zich tot geluidsoverlast, slagschaduwoverlast en horizonvervuiling. Voor geluids- en slagschaduwoverlast zijn wettelijke normen voor. Horizonvervuiling is een subjectief begrip. Voor inpassing in het landschap pleiten landschapsarchitecten en overheden er voor om turbines zoveel mogelijk langs bestaande infrastructuur te plannen, zoals bijvoorbeeld snelwegen, spoorwegen en kanalen. Wanneer windparken worden gerealiseerd in gebieden waar niet veel mensen wonen, zal de overlast sowieso tot een minimum beperkt blijven. Een aardig voorbeeld hiervan, zijn de windturbines in Echteld langs de A15.

In tegenstelling tot wat sommige politici en media u willen doen geloven, is windenergie op land een goedkope manier van energieopwekking. De particuliere consument betaalt ongeveer 22 eurocent per kWh. Eén kWh opgewekt door een windturbine kost ongeveer 7 eurocent. Het transport van de elektriciteit kost ongeveer 4 eurocent. De overheid ontvangt van ieder kWh opgewekte duurzame windenergie dus ongeveer 11 eurocent aan (energie)belasting. Omdat de marktprijs van elektriciteit ongeveer 5 eurocent/kWh is. Heeft windenergie 2 eurocent/kWh aan subsidie nodig. Netto ontvangt de overheid dus ongeveer 9 eurocent/kWh aan belasting bij de opwekking van windenergie. Zo levert windenergie de overheid jaarlijks tientallen miljoenen euros op. Naast de lage kosten is een ander voordeel dat de prijs van windenergie vooral wordt bepaald door de investering in de windturbines zelf. Dat betekent dat elektriciteit, die wordt opgewekt door een windturbine, 20 jaar lang niet in prijs hoeft te stijgen. Bij opwekking met kolen, gas en uranium fluctueert de prijs wel.

Om een einde te maken aan alle negatieve effecten van energieopwekking hebben we in Europa afgesproken dat ieder land een duurzame energie doelstelling heeft. Voor Nederland geldt dat er in 2020 nog maar 86% van alle energie op een vervuilende manier mag worden opgewekt. Met andere woorden, 14% van alle energie die wij met elkaar verbruiken moet worden opgewekt door wind, zon, biomassa, waterkracht, aardwarmte, getijdenstroom etc. Windenergie is de goedkoopste en meest efficiënte manier om op grote schaal duurzame energie op te wekken. Provincie Gelderland heeft dan ook harde afspraken met het rijk gemaakt om in 2020 tenminste 230,5 MW aan opgesteld windvermogen gerealiseerd te hebben. Dat betekent dat er in Gelderland tussen de 70 a 100 windturbines gebouwd moeten gaan worden.

Er zijn een beperkt aantal landen in de wereld met grote energievoorraden. Landen zijn hierdoor afhankelijk van elkaar. Deze belangen leiden tot spanningen en conflicten. Het leidt er ook toe dat sommige landen indirect invloed hebben op de politiek van een ander land. Het meest actuele voorbeeld hiervan is misschien wel Oekraïne. Dat land is voor haar gastoelevering bijna geheel afhankelijk van Rusland. Ook Nederland importeert ieder jaar steeds meer gas uit Rusland. Nederland is sinds de jaren ‘60 van de vorige eeuw verslaafd aan aardgas. Onze infrastructuur is daar volledig op ingericht. Nu ons eigen gas opraakt, worden ook wij steeds afhankelijker van het buitenland.

Windenergie leent zich bij uitstek om omwonenden of burgers van de gemeente mee te laten participeren. Voor Windpark Lingewaard zijn uitgebreide participatiemogelijkeheden.

Bij de productie van elektriciteit komen grote hoeveelheden CO2 en andere vervuilende stoffen vrij. Dat willen we niet. We willen schone lucht kunnen inademen. Per huishouden stoten we nu jaarlijks meer dan een ton CO2 uit. Alle wetenschappers zijn het er over eens dat de uitstoot van CO2 tot opwarming van de aarde leidt. Deze opwarming leidt onder meer tot een steiging van de zeespiegel. Met name in laaggelegen gebieden zoals Nederland, zal dit tot problemen leiden. Alleen al de kosten om onze zeewering, deltawerken en dijken hierop aan te passen zijn bijna niet te becijferen.

Olie, gas en uranium zijn schaars. Komende eeuw zullen deze grondstoffen op raken. Landen als China, India, Indonesië, Brazilië en Nigeria ontwikkelen zich in een rap tempo. Er wonen miljarden mensen in deze groeigebieden. De verwachting is dat er in 2050 tussen de 8,3 en 10,9 miljard mensen op aarde zijn. Deze continue bevolkingsgroei in combinatie met de welvaartsgroei zorgt voor een steeds grotere vraag naar energie. Deze vraag is niet meer met fossiele energie te voldoen, simpelweg omdat deze bronnen op raken.

Het Project

Windpark Lingewaard zal bestaan uit de modernste en technologisch meest vooraanstaande windturbines van dit moment. Deze windturbines kenmerken zich door een hoge elektriciteitsproductie, hoge efficiëntie, lage (maatschappelijke) kosten en een laag geluidsniveau.

Specificaties

Windpark Lingewaard zal meer dan 40 GWh aan groene elektriciteit kunnen opwekken. Windpark Lingewaard voorziet daarmee voor meer van 30.000 mensen groene stroom. Windpark Lingewaard zal bestaan uit vijf windturbines. De windturbines hebben een ashoogte van ongeveer 120 meter en een vergelijkbare rotordiameter. De windturbines staan gepland evenwijdig aan de Betuweroute en de nog door te trekken A15. Het windpark ligt daarmee precies tussen Baal, Haalderen, Angeren en Flieren in. Bekijk hier de exacte locatie van het windpark

Geluid

Windturbines maken geluid. Het geluid wordt vooral veroorzaakt door de turbulentie die ontstaat rondom de bladen. Dit veroorzaakt een suizend geluid. Door technologische vernieuwingen worden de windturbines steeds stiller. De geluidsnormen waaraan windparken dienen te voldoen, zijn vastgelegd in wet- en regelgeving. De wetgeving met betrekking tot geluid voor windturbines is enige tijd geleden veranderd. Voor windturbinegeluid is de zogenaamde Lden 47 en Lnight 41 normering van toepassing. Dit betekent dat over een jaar gezien de gemiddelde geluidsdruk over niet hoger dan 47 dB(A) voor de dagperiode en niet hoger dan 41 dB(A) voor de nachtperiode mag zijn.

Het geluidsniveau op de locatie van Windpark Lingewaard is aanzienlijk. De windturbines worden geplaatst evenwijdig aan de Betuweroute en de nog door te trekken A15. Het geluid dat afkomstig is van de snelweg en de spoorlijn zullen het geluid van de windturbines overstemmen. Toch zal het windpark aan de geluidsnormen voldoen met als toetsingscriterium alsof er geen snelweg of spoorlijn in de buurt aanwezig is.

Windpark Lingewaard heeft de geluidssituatie onderzocht. De conclusie van dit onderzoek is dat het windpark aan alle wet- en regelgeving voor geluid voldoet. Verder spreekt het voor zich dat windturbines stil zijn wanneer het niet of nauwelijks waait. De meeste wind en dus geluid is er in het einde van het najaar.

Geluidsrapport Windpark Lingewaard

Slagschaduw

Windturbines veroorzaken slagschaduw. Slagschaduw ontstaat wanneer de zon door de draaiende wieken van een windturbine schijnt. Slagschaduw kan op bepaalde momenten als hinderlijk worden ervaren. Evenals voor geluid is er ook wet- en regelgeving voor slagschaduw voor windturbines. Deze wet- en regelgeving staat toe dat omwonenden 17 dagen per jaar gedurende maximaal 20 minuten per dag hinder mogen ondervinden van slagschaduw. Kortom, omwonenden mogen maximaal ongeveer 6 uur per jaar hinder ondervinden van slagschaduw. Indien uit onderzoek blijkt dat deze norm overschreden gaat worden, dan dienen de windturbines met een slagschaduwsensor te worden uitgerust. Zodra de norm overschreden wordt en de slagschaduw dient zich weer aan, zorgt deze sensor ervoor dat de windturbines tijdelijk stil wordt gezet. Dan is er geen slagschaduw meer.

De slagschaduw is door Windpark Lingewaard onderzocht. Slagschaduw is geen probleem bij Windpark Lingewaard. Daar waar de wettelijke normen wordt niet overschreden, zal een slagschaduwsensor worden toegepast. Zodoende zullen omwonenden gegarandeert niet meer dan 6 uur slagschaduw per jaar kunnen ervaren.

Slagschaduwrapport Windpark Lingewaard

Flora en fauna

Aanvullend en onafhankelijk onderzoek zal moeten uitwijzen wat de exacte impact van Windpark Lingewaard is op de lokale flora en fauna. Het plangebied is niet gelegen in een Natuurbeschermingswetgebied.

Op ruim 2,3 km afstand ligt het Habitat- en Vogelrichtlijngebied de Gelderse Poort. De natuurtoets moet uitwijzen of een negatief effect is te verwachten op soorten waarvoor Vogelrichtlijngebied de Gelderse Poort is aangewezen. De verwachting is dat vanwege de afstand en de tussenliggende dorpen Haalderen en Gendt er geen negatief effect optreedt. Het ligt niet in de verwachting dat de realisatie van de windturbines effect heeft op het Habitatrichtlijngebieden Gelderse Poort.

Op ruim 4,7 km afstand ligt het Beschermd Natuurmonument Oude Waal. Het ligt niet in de verwachting dat de realisatie van de windturbines effect heeft op het Beschermd Natuurmonument Oude Waal.

Er worden geen problemen verwacht met betrekking tot de Flora en Faunawetgeving. Er worden ook geen problemen verwacht met betrekking tot de EHS, weidevogels en ganzen. De nog uit te voeren natuurtoets zal hierover uitsluitsel geven.

Ruimtelijke onderbouwing

Windpark Lingewaard is zo goed mogelijk ingepast in het landschap. De windturbines staan gepland evenwijdig aan de Betuweroute en de nog door te trekken A15. De turbines staan ook evenwijdig aan de twee hoogspanningsleidingen die door dit gebied lopen. Het windpark ligt precies tussen Baal, Haalderen, Angeren en Flieren in. Het windpark ligt in het vrije veld. Er is geen andere locatie binnen de gemeentegrenzen die zich zo goed leent voor een windpark. Er wonen bijna geen mensen. Er is veel geluid vanwege de Betuweroute en straks van de A15. De windturbinesopstelling sluit goed aan bij de bestaande infrastructuur zoals bijvoorbeeld de hoogspanningsleidingen. Via deze link treft u de ruimtelijke onderbouwing aan. Via de link hieronder vindt u meer informatie over beleidskader, planontwikkeling, MER-plicht, uitvoerbaarheid.

Ruimtelijke onderbouwing Windpark Lingewaard

Draagvlakplan

Windpark Lingewaard hecht er waarde aan dat niet slechts enkelen verdienen aan een windpark. Alle inwoners van gemeente Lingewaard kunnen financieel meeprofiteren van het windpark.

Draagvlakplan

Windpark Lingewaard onderzoekt op dit moment de mogelijkheden om tzt de opgewekte duurzame energie rechtstreeks te leveren aan de inwoners van gemeente Lingewaard. Voor de organisatie van deze mogelijkheid zijn wij wel afhankelijk van de nationale overheid en wet- en regelgeving.

Windpark Lingewaard heeft overeenkomsten gesloten met lokale landeigenaren om de windturbines te kunnen plaatsen. Deze landeigenaren zullen hiervoor een landvergoeding ontvangen. Deze vergoeding is een aanvulling op de bedrijfsvoering van deze agrariërs.

Er wordt een fonds opgericht om de natuur in gemeente Lingewaard te ondersteunen. Dit fonds zal natuurprojecten en educatie over natuur binnen de gemeente financieel moeten ondersteunen. Windpark Lingewaard zal hieraan 100.000 euro doneren. Dit bedrag zal in de eerste tien jaar van het project worden opgebracht. We hopen dat de gemeente een vergelijkbare bijdrage aan dit fonds zal leveren uit de gelden die ontvangen worden door de OZB-belasting op de windturbines.

Er wordt een maatschappelijk fonds opgericht. Dit fonds zal allerhande maatschappelijke activiteiten binnen de gemeente financieel moeten ondersteunen. Windpark Lingewaard zal hieraan 100.000 euro doneren. Dit bedrag zal in de eerste tien jaar van het project worden opgebracht. We hopen dat de gemeente een vergelijkbare bijdrage aan dit fonds zal leveren uit de gelden die ontvangen worden door de OZB-belasting op de windturbines.

Er wordt een duurzaamheidsfonds opgericht. Dit fonds zal duurzame particuliere initiatieven zoals isolatie, zonnecellen of warmtepompen, ondersteunen met renteloze leningen. Inwoners van de gemeente mogen deze rentevrije leningen in 15 jaar aflossen waardoor er weer andere duurzame initiatieven ondersteund kunnen worden. Windpark Lingewaard zal hieraan 100.000 euro doneren. Dit bedrag zal in de eerste tien jaar van het project worden opgebracht. We hopen dat de gemeente een vergelijkbare bijdrage aan dit fonds zal leveren uit de gelden die ontvangen worden door de OZB-belasting op de windturbines.

Windpark Lingewaard zal over de looptijd van het project meer dan 1,0 miljoen euro aan leges en OZB-belasting aan de gemeente afdragen. Het is aan de gemeente om te bepalen waar deze inkomsten aan worden besteed. Windpark Lingewaard hoopt in ieder geval dat een deel van deze middelen ingezet worden voor het vergroenen van de gemeente.

Alle inwoners van gemeente Lingewaard worden in de gelegenheid gesteld om via een aandeel direct te kunnen participeren in een windturbine. De inwoners kunnen door middel van het noodzakelijke eigen vermogen een aandeel verwerven in het project. Op deze manier draagt de investeerder meer risico. Daar staat tegenover dat het verwachte rendement hoger zal zijn. Deze participatie willen wij via Lingewaard Energie laten verlopen. Thans vindt er overleg met Lingewaard Energie plaats hoe we dit kunnen afspreken. Exacte invulling aan deze regeling kan pas gegeven worden zodra de totale investeringssom definitief is vastgesteld. Het rendement in de participatiemolen hangt erg af van het turbinetype, maar we schatten dit nu op 0,6 miljoen euro.

Alle inwoners van gemeente Lingewaard mogen financieel participeren in de vorm van een achtergestelde obligatielening. Voor alle inwoners van de gemeente geldt een verwacht rendement van 4,5%. Omwonenden van Windpark Lingewaard die op minder dan 1 kilometer afstand van het windpark wonen, geldt een verwacht rendement van 5,5%. Nadere uitwerking, waaronder aanvullende voorwaarden, kan pas in een later stadium van het project gegeven worden wanneer bekend is welke turbinetypes gerealiseerd kunnen gaan worden. Op deze manier kan door de inwoners van de gemeente meer dan 1,5 miljoen euro aan rendement verkregen worden.

De jaarlijkse elektriciteitskosten bedragen voor een gemiddeld huishouden 700 euro exclusief belasting. Windpark Lingewaard wil haar omwonenden in deze kosten geheel of gedeeltelijk tegemoet komen. Alle omwonenden binnen 600 meter afstand van het park zullen jaarlijks 750 euro ontvangen. Alle omwonenden binnen een straal van 1000 meter afstand van het park zullen jaarlijks 350 euro ontvangen. Over de looptijd van het project wordt meer dan 0,6 miljoen euro met deze omwonenden gedeeld. Deze regeling geldt als de betreffende omwonenden kunnen aantonen groene energie af te nemen.

Ligging

Op deze kaart ziet u waar Windpark Lingewaard zich zal bevinden.

Initiatiefnemers

Windpark Lingewaard is een initiatief van Ruben Berendts en Brendan Williams (Blue Bear Energy) en Ronald de Coo (Winvast). Beide ondernemingen houden zich bezig met de ontwikkeling van windturbine parken.

Initiatiefnemers Windpark Lingewaard

Ruben Berendts

Ruben Berendts is opgegroeid in Doornenburg. Daar heeft hij gewoond totdat hij ging studeren. Hij voelt zich zeer nauw betrokken bij de omgeving, de mensen en het rivierenlandschap. Op dit moment woont Ruben samen met zijn familie in Houten nabij Utrecht. Er staat in de planning om binnen niet al te lange tijd weer naar het oosten te verhuizen. Na jaren voor multinationals in de windbranche gewerkt te hebben is hij in voor zichzelf begonnen onder de vlag Blue Bear Energy.

Brendan Williams

Thans wordt dit bedrijf mede gerund door zijn compagnon, Brendan Williams. Brendan komt uit Nijmegen en is thans met zijn familie woonachtig in Utrecht. Ook Brendan heeft uitgebreide ervaring in de windenergiesector. De projecten van Blue Bear Energy kenmerken zich vanwege hun uitgebreide draagvlakplannen. Reeds in 2008 stelde Blue Bear Energy als eerste bedrijf voor om omwonenden direct mee te laten profiteren. Ook als zij geen aandeel in het windpark bezaten.

Ronald de Coo

Ronald de Coo woont in Odijk. Ronald heeft jarenlang bij Vestas gewerkt alvorens voor zichzelf te beginnen onder de naam Winvast. Winvast heeft al diverse windturbineparken succesvol ontwikkeld en gebouwd. Er staan op dit moment verspreid over Nederland diverse windparken te draaien. De exploitatie van windparken is daarmee ook core business voor Winvast.

Contact

Windpark Lingewaard BV io – Blue Bear Energy BV

Ruben Berendts
ruben.berendts@bluebearenergy.com
+31 (0)6 411 933 06

Windpark Lingewaard BV io – Winvast BV

Ronald de Coo
ronald@winvast.nl
+31 (0)6 278 764 41